van een Tempat
en klanten en helpers die vrienden werden- teman

Wij hebben het winkeltje van Oooom Piet altijd gezien als onze Tempat- een plek waar mensen zich thuis zouden kunnen voelen. Het was de bedoeling dat mensen in Tempat Oooom Piet de geur van Indië-Indonesië konden opsnuiven. Mensen die, net als winkeljuf Lexa, ooit uit hun warme geboorteland wegmoesten en voor wie Nederland nog steeds wat kil aanvoelde
Ook kinderen, die wèl met hun handen mochten kijken, en die als ze nog geen 16 waren een speciale spaarpotprijs kregen. Vooral een aantal buurtgenootjes zijn ons heel dierbaar geworden.
Nu de winkel dicht is vertellen hun ouders in de lokale supermarkt of op straat wel 's wat er allemaal van Oooom Piet bij hun kinderen op de kamer hangt. Die heel mooie vlieger of dat spannende drakenmasker. Pappa is nog steeds blij met z'n wayang-krokodil. En het broertje zou best nòg zo'n mooie houtsnij aap willen.
"Wat is dit? Is het een huis?" vroeg Igor toen hij als 3-jarige voor het eerst bij Tempat Oooom Piet kwam.
Ja- veel klanten voelden zich thuis in wat voor anderen een rommeltje was. In het winkeltje van Oooom Piet werd de tijd vaak vergeten. Dat betekende rennen naar de parkeermeter, want anders wordt winkelen duur. Natuurlijk tellen de centjes, maar geld was nooit echt het belangrijkste bij Oooom Piet. Het werd voor ons een bekend verschijnsel: klanten die hun wisselgeld weigerden of uit eigen beweging een prijs verhoogden die zij echt te laag vonden.
Oooom Piet wil dan wel geen goed doel zijn, maar een slecht doel? Nee, dat zijn we ook niet, en wij weten dat het geld van de klanten voor onze Indonesische leveranciers en vrienden veel uitmaakt en namen het namens hen in dank aan. Ook nu nog is het geld belangrijk- niet meer voor inkoop maar voor projectjes- zie bij de M van 'Mimpi- dromen/plannen'.
Maar Oooom Piet werd te groot en kon niet meer door één persoon in stand worden gehouden zoals het bedoeld was..Er bleef geen tijd en energie meer voor andere dingen dan inkopen en verkopen. En die soms knorrige, soms lieve winkeljuf had een heel eigen visie op het gebeuren bij haar Oooom Piet, dus overdragen van de verantwoordelijkheden was geen optie.
Dank aan zowel trouwe helpers als trouwe klanten: Dank aan alle teman, vrienden, van die acht jaren in de Tempat.
U heeft in de loop van die jaren vele levens in Indonesië een positieve draai helpen geven! En wij mochten de blije gezichten zien als we weer royaal konden inkopen.
De warmte van onze klanten was extra voelbaar tijdens de drie maanden van onze "Herfstleegverkoop". Ook de 'feestelijke sluiting' in december 2009, extra intiem door de gladheid en de ijzige kou, was een warme happening. Met tieners geworden kleuters voor wie wij ooit de eerste plek waren waar ze alleen naartoe mochten om er zelf iets te kopen, en een klant die al bij de feestelijke opening in december 2001 aanwezig was. Wij bewaren er nog steeds heel goede herinneringen aan.

van een pasar- de huidige Tong Tong Fair-
en meer klanten, helpers, vrienden van de Oooom Piet-familie

Veel van hierboven geldt ook voor onze stand op de Tong Tong Fair, de vroegere Pasar Malam Besar, waar we in 1997 begonnen met een standje van 6 vierkante meter. Maar zoals het winkeltje op het Levendaal in acht jaar steeds voller werd, zo werd Oooom Piet in Den Haag in veertien jaar steeds groter. Het tweede jaar stond er al een rek kleren en een passpiegel in een stukje van het gangpad. Daarna hadden we eerst een grotere en toen een dubbele stand. In 2001 kregen we een stand die, speciaal nadat onze djaits, de kleermakers met hun trapnaaimachines, erbij kwamen in 2004, van onze vaste stek in het Indonesië-paviljoen ook een soort tempat' maakten, een 'eigen plek' met eigen gebruiken- met veel gelach, met bromtolwedstrijdjes en een hoog zoengehalte.
Onze afscheids-pasar in 2010 zetten we een terompong neer, een groot muziekinstrument van de gamelan. Met kleurige kinderstoeltjes waar ook volwassenen graag gebruik van maakten om het geluid van de koperen klankschalen door de tent te laten schallen.
Bovendien hadden we twee gendang, trommels, waar een Indische collega graag op speelde, en bleek Komang al net zo goed op de terompong als eerder op de bamboe rindik. En Heri, met haar moeder, Bu Kancil, in de naaihoek, danste prachtig met een reog masker zo van de muur geplukt.
Onze vriend en vliegerspecialist- Rubens Agaatsz, die vanaf 2000, toen hij ons bij Pasar Perron in Utrecht hielp, werd een steeds belangrijker helper bij Oooom Piet. Onze grootste vliegers hing hij voor het laatst hoog in de tentpunt, zodat de vaste klanten ons makkelijk konden vinden- zij wilden graag snel bij Oooom Piet zijn om nog genoeg keus te hebben. De door helper en vriend Henk speciaal voor ons gebouwde stand, met in 2008 en 2009 met handgeweven lurik beklede wanden, kreeg dit laatste jaar batik-uit-Bali als achtergrond.
We vonden dan ook dat wij en onze helpers door de jaren heen, na twee eerdere eervolle vermeldingen, de Ems Grizel trofee, de prijs voor de beste stand van de hele Tong Tong Fair, eerlijk verdiend hadden.
Taryn, Niels, Komang, Indah en Martijn vormden het kernteam met djaits Cok, Heri en Bu Kancil in de naaihoek. Mo en Gilles waren van pasrbabies heuse helpers geworden. Rita, Walter en Lexa waren ''vliegende keep'. Nelleke reed weer vele ochtenden met eten en nieuwe voorraad uit Leiden, en Hein kwam weer helpen bij het afbreken en inladen toen Oooom Piet de laatste Tong Tong Fair er, bijna, weer op had zitten.
Wij voelden ons rijk met zoveel vriend geworden klanten en helpers.
Het is mooi geweest, en het was tijd om te stoppen.
klanten werden vrienden- en helpers

Boekkunstbeurs, textielmarkten, het winkeltje-
kunstenaars werden ook vrienden van Oooom Piet

Jolande van Luijk is een oude vriendin-geworden Tempat-klant die nu in Peize woont en werkt. Zij kwam bij ons buurten toen wij in de Pieterskerk stonden, waar wij, ook in 2010 en hopelijk ook in komende jaren, op de Boekkunstbeurs veel materialen verkopen. Onze klanten daar zijn boekbinders en andere mensen die van spannende materialen houden om iets moois mee te maken. Jolande is viltster en papiermaker- zij maakt de mooiste dingen met vezels (vandaar ook de naam Fibre-ations) en zij weet haar cursisten daar ook toe te inspireren. Zij. kreeg het idee om onze passie voor mooi textiel en onze manier van omgaan met weefsters, ikatters en batikmakers te delen door een textielreisje te organiseren met klanten die ook van textiel houden. Uiteindelijk hebben we zo'n reis gemaakt- met een klant geworden vriend die wij al jaren voor Oooom Piet bestond leerden kennen. Helene zou met Hans, haar man die als kind op Flores en Sumba woonde, ook meegaan. Al ging dat niet door, zij merkte dat wij haar hard nodig hadden, en hielp fantastisch bij de opruiming van de Tempat en nu weer met het systematisch en heel mooi op de foto zetten van ons zilver, zodat wij het ooit makkelijker kunnen verkopen..
We vinden ook wat Tineke Jacobs ooit over Oooom Piet zei erg leuk. De aanleiding was een kunstprojekt in Frankrijk waarbij zij onze lontarblad offerschaaltjes gebruikte:
"Er gaan luikjes open in je hoofd."
Dat geldt ook voor ons- bijvoorbeeld bij het luisteren naar de heel byzondere muziek van ooit-klant Mariska. En op de documentaire 'Indisch Erfgoed' die Rosanne in 2008 van Oooom Piet maakte zie je hoe voor zijn nichtje ook eenmalige klanten vaak een bron van inspiratie vormen.
Jolande en Joyce Kloek en Yorinde. En Piros en Simone- zoveel meer dan klanten!
Dewi, Wil, Bert, Marleen, Amber: ja- heel veel Tempat-klanten werden lid van de 'Oooom Piet-helpersfamilie'- ook Roos en Peggy en Marieke en Barbara en Yarek en David en Margriet waren eerst klant- en er zijn er veel meer. Ook veel dierbare klanten die ik niet bij naam ken.
[naar boven]

schooljuf of winkeljuf?

Het lukte ons steeds minder vaak om schoolprojecten te doen- hoe leuk we dat ook vinden. Maar we konden Peggy niet weigeren en gingen dus naar de Islamitische school in Alphen waar zij, na een jaar lesgeven in Jogja, nu docent is.
Heel leuk mochten wij daar de lessen over Nederland als koloniale macht helpen verrijken. We brachten geurende kruiden uit de winkel mee die ons Nederlanders ooit naar de Archipel lokten. "Ja, daar kookt mijn moeder ook altijd mee! Maar hoe heet het ook weer?"
Als al die Wildersstemmers op zo'n manier kennis konden maken met Marokkaanse kinderen, zou accepteren dan misschien makkelijker zijn? Het pesterige 'inda-pinda-poepchinees' van de eind '40-er en '50-er jaren dat Indische kinderen nageroepen kregen is nu iets vriendelijker 'pinda'tje' of zelfs daarvan afgeleid 'Peanuts' geworden en wordt ook als een soort 'geuzennaam' gebruikt- maar ooit deed het wel degelijk pijn.
Een latere groep immigranten werd 'schoonmaakturk' genoemd, en iedereen die open in onze maatschappij staat weet dat het niet zo makkelijk is om hier een ander geloof te hebben. Ik kan me voorstellen dat je zoveel vooroordelen over 'de' moslims hebt gehoord dat je opeens behoefte voelt mensen te laten weten dat jij ook moslim bent. Door een hoofddoekje te dragen bijvoorbeeld- zolang dat nog niet verboden is tenminste.
Een donkere huid en een niet-Hollandse naam zijn genoeg om afgewezen te worden. Als je met een gemengd groepje vrinden naar de disco wilt kan je beter geen zichtbaar Surinaamse wortels hebben- want waar je geboren en opgegroeid bent telt voor 'goede Nederlanders' niet mee. En als je iets hebt gevonden op www.marktplaats.nl moet je niet opbellen om het op te halen met je Marokkanse naam- 'sorry- het is al verkocht!'.
Het kriebelde en maakte dat we het nog lastiger vonden om als winkeljuf zo weinig tijd te hebben. Eigenlijk is Lexa altijd meer een schooljuf geweest.
[naar boven]

de wereld is groot- alleen Indonesië is wel erg beperkt

Ook onze overbuurvrouw Piros uit Hongarije bleek zich bij onze Tempat meteen thuis te voelen. Het viel op dat veel buitenlanders die bij ons binnen kwamen waaien Oooom Piet heel leuk vonden- een paar Turkse families bijvoorbeeld kwamen jarenlang bij ons filigrain en paarlemoeren knoopjes kopen en een Franse student kocht voor het familie-kerstdiner voor iedereen een bamboe schuiffluitje. Het schijnt een prachtig concert te zijn geworden- we hopen nog steeds op foto's!
In ons leven-voor-Oooom-Piet woonden wij van 1941 tot 1946 in Indië-Indonesië, maar we woonden ook jarenlang in de Verenigde Staten van Amerika en voelen ons erg thuis in Cambridge, Oxford en Londen. En in Parijs en de Pyreneeën.
We hebben een Jamaicaanse schoonzoon en een dochter die in 80 meals de wereld rondreist en nu met chimpanzees werkt op Kalimantan. In de naaste familie is haast niemand in Nederland geboren. Na de koloniale tijd werd het vaak Amerika en één keer zelfs Zambia.
Waarom dan alleen maar bezig zijn met Indië-Indonesië?
Vooral toen we na een inkoopreis in Hong Kong een stop-over maakten en kort in China rondreisden begon het te jeuken. Zulke leuke contacten met die knoflookpelsters in Xian, zulke aardige taxichauuffeurs. In Beijing voerden we een fantastische conversatie door om beurten een automerk te noemen en het land waar de auto gemaakt was: Porsj- Dzjurman- very good!
En zulke prachtige vogelkooien. En grappige schaduwpopjes van ezelleer- ook 'onze' dalang, de man van de wayang Kancil, Pak Ki Ledjar Subroto,vond ze bij een voorstelling in Leiden echt leuk. En de Chinese vliegers met zijdepapier zijn weer heel anders dan onze ook mooie Bali-vliegers.
Maar ja- wie moet de winkel openhouden zodat de huur betaald kan worden?
Een winkel als een keurslijf.
[naar boven]

de Tempat is DICHT

Op een of andere manier brachten al onze hebberig-makende spulletjes heel veel leuke en lieve klanten binnen. Die niet zeurden over al die keren dat ze voor een dichte deur stonden en op ons moesten wachten na eerst gebeld te hebben. Of over de manier waarop de spullen maakten dat je erover struikelde.
Klanten zoals "het kleine mevrouwtje" dat ons soms zakken met snoep bracht, of net gekochte pisangs, hier ook wel banaan genoemd. Of kibbeling, vers en warm, net bij onze Turkse overburen gekocht. En een andere klant had op de markt net lekkere rambutans gekocht en deelde die zomaar uit.
Begrijpt u dat onze klanten ons vaak ontroerd hebben?
Zoals Simone in haar blog schreef: "Nee- ik vnid NIET iedereen lief!"
Ook bij Oooom Piet kwamen wel eens irritante klanten. Oei- die eeene mevrouw en haar dochter bijvoorbeeld.... Rijk en toch die keiharde Oooom Piet tot een echt tè lage prijs weten te krijgen. Nee- ik ken hun namen niet eens, en weet ook niet of ze uit Wassenaar of het Gooi kwamen.
Maar tegen al die anderen willen wij hier zeggen dat ook wij het jammer vinden dat we niet alles kunnen, en dat onze keuze voor weer meer vrijheid, echt tot onze spijt, jammer maar helaas, betekent dat de dagen van de Tempat voorbij zijn.

Oooom Piet blijft, maar met projecten, groothandel en verhuur, niet als winkel.
En Lexa is weer bezig met allerlei Mimpi Manis, dromen, plannetjes- die lang niet allemaal werkelijkheid kunnen worden, maar wie weet een paar wel.
Terima kasih en sampai jumpa- ontvang dank en tot ziens!
[naar boven]